toveren met toetsen

Tag: pianoles in drachten

Maak gebruik van de klankkast: ontdek je piano als instrument

Ik zat achter de piano. Rechterpedaal ingetrapt. Okee, dit is lang geleden, rechterpedaal was toen nog geen gaspedaal, dit was vroeghûr…, maar het blijft intrigerend. Wat precies de trigger was, weet ik niet meer. Het kan die vriend zijn geweest die zijn gitaar aansloeg, of onze zang, of misschien de hond die blafte. Of iets dat ik zelf riep. Maar de piano nam een deel van de klank over. De hele piano gaf antwoord, resoneerde, gaf toon.

Heel kort even over dat rechterpedaal: als je het intrapt, worden de snaren niet langer gedempt. Elke toon die je aanslaat klinkt dan zo lang door als de snaar blijft trillen. Maar door de snaren zo vrij spel te geven, krijgt ook ander geluid in de buurt grip op de snaren, die soms mee gaan trillen.

Dit gebeurt ook binnen het instrument zelf: het eigen geluid wordt door de snaren opgevangen. Zo wordt muziek meer dan een simpele optelsom van losse aanslagen. En hoe mooi is het om daar mee te spelen. Luister wat er gebeurt als je tonen lang door laat klinken. Hoe je met weinig tonen prachtige klanken laat ontstaan. Hoe een akkoord tot leven komt bij het toevoegen van een toon uit een melodie…

En nog even iets over de rijke technologie van tegenwoordig. Moderne elektronische piano’s komen een heel eind in de buurt van het nabootsen van een echte, en het kan fascinerend zijn om erop te spelen. Maar honderd procent uitwisselbaar? Nee. Het zijn simpelweg verschillende instrumenten. Al was het alleen al omdat ik nog nooit een elektronische piano heb meegemaakt die antwoord gaf op een gitaar of een blaffende hond.

Nog meer magie van timing: synchroon spelen – of juist nét niet?

Ik was een jaar of twaalf. Op pianoles mocht ik inmiddels wat uitgebreidere stukken spelen. Rond die tijd begon me iets op te vallen aan het spel van mijn lerares. Er gebeurde iets als zij speelde. Iets wat ik niet terughoorde als ik zelf achter de piano zat.

Er zat iets speels in, iets creatiefs. Iets wat me trof, maar wat ik toen nog niet goed kon plaatsen. Het was niet alleen mooi – het was levendig. Persoonlijk. En toch wist ik niet waar het vandaan kwam.

Na verloop van tijd begon het te dagen. Het had niet zozeer met hard of zacht te maken. Ook niet met sneller of langzamer spelen. Er zat een twist in. Een soort eigenheid. Iets eigenwijs ook. En ik besefte: dit stond niet in de noten. Maar waar kwam het dan vandaan?

Langzaam ontdekte ik het geheim. Het zat in de timing. Bijvoorbeeld als er een melodietoon in de rechterhand samenviel met een basnoot in de linker. Op papier exact tegelijk. Maar zij speelde ze nét niet gelijktijdig. Een fractie verschil. Het scheelt niks en toch scheelt het alles.

‘Ik kan dat ook,’ moet ik toen hebben gedacht. Inmiddels hoef ik dat niet meer te denken – ik weet het. Ik kan het ook. En ongetwijfeld op mijn manier.

Want wat ik ook ontdekte: het is helemaal niet ingewikkeld, niet moeilijk, je kan het leren. Maar het kan wel veel betekenen. Voor de sfeer, de klank, de zeggingskracht van de muziek. Het maakt muziek soms mooier. Fraaier. Authentieker. Gevoeliger.

Door je pianospel mensen raken – Artikel 1: Dynamiek

Je slaat een toets zacht aan, en de toon is zacht. Je slaat de toets hard aan, en de toon is hard. Simpeler kan ik het als pianodocent niet maken. Het mooie is: juist in die eenvoud schuilt iets krachtigs.

De naam van het instrument zegt het eigenlijk al. Oorspronkelijk heette het ‘pianoforte’. Piano betekent zacht, forte luid. Uiteindelijk bleef alleen het woord ‘piano’ over – maar beide werelden zijn gebleven: het stille en het krachtige.

Zacht spelen roept iets anders op dan hard spelen. Het raakt op een andere manier. Denk aan die kleine, kwetsbare liedjes van singer-songwriters. Of aan intro’s die je kippenvel geven. Krezip op Pinkpop met I Would Stay. Zacht en klein aan het begin, dan breder, voller in het refrein. Olivia Rodrigo, Coldplay, Adele, Fleetwood Mac, Freddie Mercury, Billie Eilish – allemaal spelen ze met dat verschil.

Door bewust te schakelen tussen hard en zacht geef je je spel vorm en richting. Je bouwt spanning op, laat iets groeien, houdt iets tegen. In popmuziek werkt dat net zo goed als in klassieke muziek. Daar worden piano en forte vaak letterlijk aangegeven – maar hoe zacht is zacht? Hoe luid is luid?

Dat bepaal jij. Met dynamiek geef je je spel karakter. Het wordt jouw versie van de muziek. Het wordt jouw muziek.

© 2026 Pianoschool Drachten

Thema gemaakt door Anders NorenBoven ↑