toveren met toetsen

Tag: pianoschool drachten

Pedalen als expressiemiddel: meer dan alleen sustain

Je wilt je muziek tot leven brengen. Dynamisch: soms met minimale expressie, soms bombastisch. En dat soms allemaal in één liedje of muziekstuk. Zoals ik in eerdere artikelen al schreef: je hebt genoeg aan je twee handen. Speel simpelweg zachter of luider, ‘kleiner’ of ‘groter’.

Maar de pianobouwer heeft ons nog meer handigheid gegeven. We hadden het in mijn vorige stuk al over het rechter pedaal voor sustain. Het laten doorklinken van de snaren. Wat we vaak vergeten, is dat linker pedaal. Dit is een fantastisch hulpmiddel voor dynamisch spelen. Je aanslag wordt er namelijk automatisch zachter door. De constructie is zo dat alle hamers in één keer iets naar voren worden gebracht, dichter bij de snaren, waardoor een aanslag van een toets simpelweg resulteert in een zachter tikje van de hamer op de snaren.

Overigens heb ik het hier over de staande piano, want bij vleugels werkt dit anders. Zelf gebruik ik dat linker pedaal erg veel, bijvoorbeeld bij het begeleiden van mijn of iemand anders zang, een popkoor of een band in akoestische setting. Een intro of tussenspel mag soms heel mooi zacht klinken. Om het extra ‘fluwelig’ te maken, gebruik ik daar vaak de linker pedaal bij. Zo houd ik automatisch meer ruimte over om nóg dynamischer te spelen: luid of heel luid in de gedeeltes waar dat mooi is en kan.

Ook elektronische piano’s hebben vaak zo’n linker pedaal of de mogelijkheid er een aan te sluiten. Heb je een piano en is dit nieuw voor je? Check het! En maak je spel nog mooier door te spelen met die pedaal.

Mooi gespeeld: maak zinnen in muziek

En als je het dan toch hebt over een verhaal dat je vertelt met je muziek… In mijn vorige artikel nam ik je hierin mee vanuit persoonlijke kippenvelmomenten achter de piano tijdens een optreden. Zoals een verhaal of een stuk tekst bestaat uit alinea’s en zinnen, zo kun je de muziek die je speelt natuurlijk ook in delen bekijken.

Denk alleen al eens aan al die mooie popsongs die worden geschreven: ze hebben vrijwel altijd coupletten en refreinen. En ook als er geen woorden zijn die gezongen worden, is er sowieso structuur. Want het begint ergens en het eindigt ergens.

En zo’n einde is misschien wel het meest voor de hand liggende voorbeeld: vaak vertraagt het, of versnelt juist (luister maar eens naar Queen’s prachtige You Take My Breath Away). Of het wordt zachter, met een fade-out, of juist krachtiger met een sterk accent (denk aan musicals). En dat doet iets met je.

Tussen het begin en einde van een lied of muziekstuk word je als luisteraar meegenomen in iets dat je raakt. De zinnen maken het verhaal. Zin voor zin ontstaat het vanuit het niets.

De term ‘frasering’ komt hier om de hoek kijken. Afgeleid van het Franse phrase (= zin) is dat precies waar we het hierboven over hebben. Wiki zegt daarover: Het omvat het gebruiken van accenten, dynamiek en kleine pauzes (cesuren) om melodische lijnen en motieven te articuleren, waardoor de uitvoerder de intentie van de componist kan overbrengen en een tekstuele of vocale flow nabootst.

En ik zou daar nog aan toe willen voegen: de uitvoerder, jij, kan ook je eigen intentie en gevoel overbrengen.

Lees in dat licht mijn vorige artikel “Inleven in de muziek: vertel een verhaal met je spel” nog maar eens. En let, als je je met muziek bezig houdt, vooral op je eigen kippenvelmomenten.

In mijn Pianoschool Drachten geeft me dat vleugels en daag ik jou uit om je te ontwikkelen. Piano spelen met passie, toetsen met gevoel en ontdekken dat dat simpelweg al in je zit en niet eens moeilijk is.

© 2026 Pianoschool Drachten

Thema gemaakt door Anders NorenBoven ↑